|
به طور دقیق معلوم نیست که از چه تاریخی کشت و پرورش چای به
صورتی که امروزجریان دارد مرسوم گردیده است اما تحقیقات مورخین و محققین بیانگر این
مطلب می باشد که بوته چای را حدود سه هزار سال قبل میلاد مسیح در چین میشناخته اند
و با این ترتیب سابقه کشت و تولید و مصرف چای لااقل به پنج هزار سال پیش در این
کشور میرسد، دسته ای موطن اصلی چای را نواحی جنوبی چین و دسته ای آنرا هندوستان می
دانند. ناحیه ای که امروز به عنوان زادگاه اصلی چای وحشی شناخته می شود منطقه ای
است که از شمال، که سمت علیای دره یانگ تسه کیانگ، از جنوب به هند و چین، سیام و
برمه، از مشرق یونان و از مغرب به آسام محدود می شود.
در ابتدا قبائل چادرنشین جنوب شرقی چین، برگهای ظریف چای را می چیدند و آنرا در
میان دو کف دست مالش می دادند تا مواد زائد آن برطرف گردد. بعد از آن ، برگهای مالش
داده شده را در مقابل نور آفتاب یا حرارت آتش خشک می کردند و برگهای حاصله را دم
کره و به عنوان آشامیدنی استفاده می نمودند.
از آن زمان تا اواخر قرن هشتم میلادی، چای صرفاً مصرف داروئی
داشته است و برای مصارف طبی از قبیل رفع ناراحتی های گوارشی،بدی هضم غذا، رفع
خستگی، بیماریهای کلیوی، و غیره استفاده می شده است.
ایرانیها در اواخر قرن هفتم هجری قمری بطور قطع این گیاه را میشناخته و با نام آن
آشنا بوده اند. صاحب "فلاحت نامه غازانی" نیز از این گیاه نام میبرد.
اولین گزارش در باره ی چای نوشی در ایران از طرف سفیر آلمان در دربار شاه صفی (نوه
شاه عباس) داده شده است. نام برده در سیاحت نامه اش می نویسد که در ایران در دربار
شاه صفی مثل هندوستان با چای از من پذیرائی کردند. مقایسه این تاریخ با رواج چای
نوشی در انگلستان نشان میدهد که در ایران زودتر از انگلستان چای نوشی شروع شده است.
تا مدتها چای از دو کشور چین و هندوستان به ایران وارد میشد. چای چین از طریق شوروی
و چای هندوستان از طریق جنوب به ایران وارد می گردید.قبل از کاشف السلطنه که وی را
بایستی بانی کشت چای در ایران لقب داد کوششهائی برای کشت چای در ایران شده بود که
همگی با شکست روبرو شد، زراعت چای عملاً در سال 1280 هجری قمری و با پیگیریهای
سرسختانه شخصی بنام محمد میرزا ملقب به کاشف السلطنه در ایران آغاز گشت.نخستین بار
تعدادی از اهالی حومه لاهیجان به کمک کاشف السلطنه نسبت به کشت چای اقدام نمودند و
بتدریج در سایر نقاط گیلان و بعداً مازندران چای کاری معمول گردید و زارعین تمایل
بیشتری جهت کاشت این محصول نشان دادند.
|
