|
قسمت مورد استفاده بوته چای برگهای
گیاه می باشد که از نظر اقتصادی دارای اهمیت خاصی است.
کیفیت نهائی چای ساخته شده به انوع مواد تشکیل دهنده
برگ چای وابسته است. در اثر هرس های مختلف، مخصوصاً
هرس سالیانه از کنار برگهایی که روی شاخه سال قبل باقی
مانده اند جوانه شروع به رشد می نماید. شکل برگ اولی
روی این جوانه ها ظاهر می گردد با شکل برگ هائی که
بعداً روی شاخه جوان ظاهر می گردد فرق دارد. به طوری
که این برگها بسیار کوچک بوده، دارای کناره های صاف و
فاقد دندانه و انتهای برگ میز گرد می باشد. این برگ به
زبان هندی «جانام» و برگ دوم گلپات Gol – pat)یا
برگ گرد نامیده می شود. کشاورزان سیلانی به برگ جانام
برگ ماهی شکل می گویند. پس از ظاهر شدن اولین برگ
معمولاً حدود 5 برگ عادی می روید که ظاهر این برگها با
ماهی برگ متفاوت بوده، به طوری که این برگها پهن و نوک
تیز بوده و دارای ظاهری کشیده و کناره آنها نیز دارای
دندانه های ریز است که به صورت مارپیچ اطراف ساقه را
فرا می گیرند؛ به طوری که این پنج برگ دوبار ساقه را
دور می زنند، در نتیجه برگ ششم دربالای برگ اول ظاهر
می گردد، به همین دلیل طرز قرار گرفتن برگها روی ساقه
را 2-5 می گویند.
 برگ
های این گیاه پایا، متناوب، ساده، دندانه دار، اغلب بی
کرک و بی رنگ سبزه تیره می باشند، همچنین همیشه سبز
است. برای بیرون آمدن یک برگ جوان از داخل جوانه 6-4
روز وقت لازم است. در بعضی از شاخه های جوان تعدادی از
جوانه های انتهایی بدون طی دوره رکورد متناوب پس از
پیدایش 1 تا 2 برگ دست از فعالیت و رشد برداشته و به
حالت استراحت به زندگی خود ادامه می دهند. این نوع
شاخه ها بانجی یا عقیم نامیده می شوند؛چون این نوع
جوانه ها شاخه و برگ تازه تولید نمی کنند و 1 تا 2
برگی را هم که روی شاخه کوتاه آن در زیر این جوانه ها
می روید به دلیل ضخیم بودن در تهیه چای مصرف نمی شود.
پس از طی یک دوره استراحت، جوانه های بانجی دوباره رشد
می نمایند به طوری که ابتدا برگهای جانام و گلپات، پس
از آن 5 برگ دیگر ظاهر می شود.
در چند روز اول به دلیل مصرف مواد ذخیره شده داخل بوته
رشد گیاه سریع می باشد. پس از 2 تا 3 ماه فعالیت برگها
برای ساختن مواد غذایی آغاز می گردد. پس ازتولید، این
مواد غذایی در برگها ذخیره می گردد. با شروع فصل بهار
دوره جدید رشد و فعالیت جوانه ها آغاز می گردد.در این
فصل جوانه های در حال خواب سال گذشته شروع به رشد و
فعالیت می نمایند. عموماً بوته هایی که دارای ظاهری
راست هستند به دلیل اینکه در زمان مناسب تکامل خود به
مرحله چین می رسند، از بوته هایی که به صورت جانبی رشد
نموده اند،محصول بیشتری تولید می نمایند.
برداشت محصول از باغستانهای چای ایران از حدود اوایل
اردیبهشت ماه شروع و تا اواسط مهر یا اوایل آبان ادامه
می یابد، در طول این مدت سه چین، شامل چین بهاره، چین
تابستانه و چین تابستانه و چین پاییزه انجام می گیرد.
چین بهاره:
این چین عموماً از اوایل اردیبهشت
ماه شروع و تا پایان خرداد ادامه می یابد. 27 درصد کل
محصول سالیانه در یک ماه اردیبهشت و حدود17 درصد آن در
خرداد ماه برداشت و جمع آوری می شود. در این زمان 4تا
5 بار از بوته ها برگ چینی به عمل می آید. پس از چین،
بوته ها برای مدت کوتاهی به حالت استراحت می روند،
همچنین این چین پر محصول ترین چین می باشد.
چین تابستانه:
این چین پس از طی دوره کوتاه
استراحت، تیر ماه شروع و تا اواخر شهریور ما ه دامه می
یابد. در این چین 48 درصد کل محصول سالیانه بدست می
آید. این دوره شامل 5 تا 6 بار برگ چینی است. همچنین
این چین دارای مرغوبترین نوع چای می باشد، به طوری که
از آن چای زرین پر رنگ بدست می آید.
چین پاییزه:
این چین از اواسط مهر شروع و تا
حدود اوایل آبان ادامه دارد. در این دوره به علت سرد
شدن هوا مدتچین کوتاه بوده و 3 تا 4 بار برگ چینی
انجام می گیرد پس از آن به علت سرمای هوا، بارندگی های
مداوم و کاهش مدت روشنایی؛ جوانه های بوته ی چای به
خواب می روند و در نتیجه برگ چینی تا بهار سال آینده
متوقف می شود. |
